Δρόμος χωρίς επιστροφή

Ουδείς γνωρίζει με ποιες προοπτικές εισερχόμαστε στο 2012, όταν η μεγαλύτερη κρίση μεταπολεμικά έχει πλήξει όλα ανεξαιρέτως τα κοινωνικά στρώματα. Κανένας δεν μπορεί πλέον να πει με σιγουριά προς ποια οικονομική κατάσταση βαδίζουμε όταν η ανεργία έχει υπερβεί τα εσκαμμένα και οι απολύσεις είναι πλέον καθημερινό φαινόμενο. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία για το 2011, τα ποσοστά ανεργίας στην χώρα μας, παρά τις διαβεβαιώσεις περί μείωσης, εξακολουθούν να είναι πολύ μεγάλα. Το ποσοστό ανεργίας των γυναικών (17,9%) είναι σημαντικά υψηλότερο από των ανδρών (11,5%). Το υψηλότερο ποσοστό ανεργίας παρατηρείται στους νέους ηλικίας 15-29 ετών (28,0%), το οποίο στις νέες γυναίκες φθάνει μέχρι και το 33,0%. Με τέτοια ποσοστά, απορώ πως μπορούν κάποιοι και μιλούν ακόμη για ανάπτυξη ή επιστροφή στις αγορές μετά από κάποια χρόνια. Από τα επιμελητήρια - και συγκεκριμένα από το βιοτεχνικό - κάνουν λόγο για τόνωση της αναπτυξιακής διαδικασίας. Συγκεκριμένα, υπογραμμίζουν πρέπει να τεθούν σε άμεση εφαρμογή τα πρόσφατα ανακοινωθέντα 10 μέτρα επιτάχυνσης υλοποίησης του ΕΣΠΑ σε συνδυασμό και με την αξιοποίηση της διακηρυχθείσας διευκόλυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μείωση της εθνικής συμμετοχής στη χρηματοδότηση των έργων και δράσεων του ούτως ώστε να χρηματοδοτηθεί η ζητούμενη ανάπτυξη. Τονίζεται πως η χρηματοδότηση ειδικά των τελματωμένων μεγάλων αλλά και των μικρότερων έργων τοπικής και περιφερειακής εμβέλειας θα αναζωογονήσει την οικονομία και θα δώσει την ευκαιρία σε δεκάδες χιλιάδες μικροεπαγγελματίες των τεχνικών έργων να επαναδραστηριοποιηθούν προσφέροντας έργο αλλά και φορολογικά έσοδα στην Πολιτεία, συμβάλλοντας στην αντιστροφή της καθοδικής πορείας της οικονομίας μας. Τι έγινε απ΄όλα αυτά το τελευταίο διάστημα; Απολύτως τίποτε. Απόλυτη σιωπή.Το ενδιαφέρον έχει επικεντρωθεί αποκλειστικά στις υπογραφές για την δανειοδότηση, που σε καμία περίπτωση δεν θα τονώσει οικονομικά την χώρα. Η νέα κυβέρνηση παρουσιάζεται απρόθυμη να πάρει δυναμικές πρωτοβουλίες, φοβούμενη μην φορτωθεί ευθύνες που δεν της ανήκουν. Έτσι όμως δεν γίνεται ανάπτυξη και ειδικά όταν οι στρατιές των ανέργων έχουν καταστήσει την καθημερινότητα εφιάλτη. Ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Δημήτρης Δασκαλόπουλος σε μια στωική τοποθέτησή του αποκαλύπτει το μέγεθος αλλά και την ουσία του προβλήματος: «Το πιο χαρακτηριστικό πρόβλημα της οδυνηρής αυτής περιόδου είναι ότι παθαίνουμε χωρίς να μαθαίνουμε.  Αγωνιούμε για τις δόσεις των δανεικών, αλλά δεν αγωνιζόμαστε για να εξαλείψουμε τα όσα μας κατάντησαν επαίτες των εταίρων μας.  Θέλουμε να παραμείνουμε στο ευρώ, αλλά αποφεύγουμε κάθε προσπάθεια προσαρμογής στην ευρωζώνη.  Απαιτούμε από τους Ευρωπαίους να μας σώσουν, αλλά φερόμαστε σαν να μη θέλουμε να σωθούμε.  Ιδιαίτερα ο κομματικός και συντεχνιακός μικρόκοσμος επιδόθηκε, από την αρχή της κρίσης, στην περιφρούρηση των δικών τους στενών συμφερόντων, αφήνοντας το εθνικό σκάφος να βουλιάζει.  Το φάσμα της εθνικής χρεοκοπίας δεν μας αφύπνισε ως λαό, ενώ μας ξεγύμνωσε ως κράτος.» Αλήθειες κρύβουν αυτές οι δηλώσεις, αλήθειες πικρές και αποκαλυπτικές. Γιατί εις ότι αφορά τα δανεικά, φαίνεται να συμφωνούν όλοι, αφεντικά και εργαζόμενοι, βιομήχανοι και εργάτες. Τα δανεικά τα ζητούμε χωρίς να αναζητούμε τις δικές μας ευθύνες, χωρίς να στηριζόμαστε στις δικές μας δυνάμεις, δανεικά που βάζουν ενέχυρο την περιουσία της χώρας από όλες τις απόψεις. Και όλοι συμφωνούν πως τα κόμματα έφεραν την κατάσταση σε αυτό το σημείο. Την ίδια στιγμή εργασιακά καταστρατηγούνται συμβάσεις και όροι αμοιβής. Σε πρόσφατη έκθεσή του, το Διεθνές Γραφείο Εργασίας τόνισε ότι με τις νομοθετικές παρεμβάσεις ως αποτέλεσμα των μνημονίων, καταστρατηγούνται θεμελιώδη δικαιώματα τα οποία προστατεύονται από διεθνείς συμβάσεις όπως οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας, οι δίκαιοι όροι αμοιβής και εργασίας, οι συλλογικές διαπραγματεύσεις καθώς και ο κοινωνικός διάλογος για την άσκηση πολιτικών απασχόλησης και ασφάλισης. Το Διεθνές Γραφείο Εργασίας εξέφρασε μάλιστα την έντονη ανησυχία του, για την αποτελεσματικότητα των εφαρμοζόμενων μέτρων, επισημαίνοντας επί λέξει ότι «όσο υπάρχει έλλειψη κοινωνικής δικαιοσύνης, οι θυσίες που υφίσταται οι εργαζόμενοι θα είναι άδικες και άνισες και δεν οδηγούν σε έξοδο από την κρίση αλλά σε ανακύκλωσή της και σε ακόμα βαθύτερη ύφεση». Σύμφωνα με τα στοιχεία που εμπεριέχονται στην έκθεση, το 20% του πληθυσμού στην χώρα μας κινδυνεύει να πέσει κάτω από τα όρια της φτώχειας, ενώ ο σημερινός κατώτατος μισθός με την παρακράτηση φόρων οδηγεί πολλούς εργαζόμενους κοντά στο όριο της φτώχειας. Αλήθεια, για ποια έξοδο από την κρίση μιλούν; Πως σχεδιάζουν να βάλουν σε αναπτυξιακή πορεία μια χώρα, οι πολίτες της οποίας σε ποσοστό 20% κινδυνεύουν να πέσουν κάτω από τα όρια της φτώχειας; Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, όπως προανέφερα, προς ποια πορεία βαδίζουμε. Τα στοιχεία είναι αποθαρρυντικά. Η ανεργία έχει ξεπεράσει κάθε όριο και καμία κυβέρνηση δεν φαίνεται διατεθειμένη να βάλει το χέρι της στην φωτιά. Την ίδια στιγμή, οι διαμάχες για τον χρόνο αυτής της προσωρινής κυβέρνησης καλά κρατούν. Και σκέπτεται κανείς: Μήπως η νέα αυτή κυβέρνηση μετά από τις επικείμενες εκλογές θα βάλει τα πράγματα σε αναπτυξιακή πορεία; Με ποιες οικονομικές δυνατότητες; Με ποια προοπτική και ποιο πρόγραμμα; Αυτό που κανείς διαπιστώνει με την πρώτη ματιά είναι ότι τα κόμματα εξακολουθούν να εμπαίζουν τους πολίτες γύρω από το μνημόνιο, τις περικοπές και την λιτότητα. Χωρίς να υπόσχονται παραδείσους γιατί ούτως ή άλλως δεν μπορούν, χωρίς να τάζουν θέσεις και προνόμια, επιμένουν στις ψυχροπολεμικές αντιπαραθέσεις για την τιμή των όπλων, για να δικαιολογήσουν την παρουσία τους σε ένα ούτως ή άλλως ανύπαρκτο ιδεολογικό πεδίο. Προς τα πού βαδίζουμε λοιπόν; Προς ένα δρόμο χωρίς επιστροφή; Μάλλον. Ίσως γιατί ο γυρισμός είναι μακρινός, ίσως γιατί χάθηκε η προγραμματισμένη πορεία, το στοίχημα για το μέλλον έχει προ πολλού χαθεί. Και ας λένε ότι θέλουν περί οικονομικής ανάκαμψης. Αυτή κρύβεται κάπου στις κομματικές μπροσούρες άλλων εποχών. Και για να ξεθαφτεί, θα πρέπει πρώτα να απολογηθούν πολλοί γι΄ αυτά που δεν έγιναν και που δεν πρόκειται να γίνουν ποτέ.